Les 2 Buitenplaats bij jou in de buurt

Lesinhoud
De leerlingen bedenken op welke manier een eigenaar van een buitenplaats kon pronken met zijn rijkdom. Vervolgens onderzoeken ze een buitenplaats in hun directe omgeving en ontdekken dat er verschillende meningen en belangen zijn.
Lesdoelen
Erfgoed is dynamisch: elke generatie bepaalt zijn erfgoed en ieder mens heeft er zijn eigen mening over. Tijdens deze les leven de leerlingen zich in, in de verschillende perspectieven die er zijn op een buitenplaats.
Tijd
60 minuten
Voorbereiding

Vertel de leerlingen dat jullie de volgende les Kasteel Loenersloot gaan bezoeken. Wie ken deze buitenplaats al? Hier zullen jullie meer te weten komen over deze buitenplaats en het leven in de 17e en 18e eeuw.  Om met enige voorkennis en nieuwsgierigheid op pad te kunnen gaan, staat deze les in het teken van de buitenplaats in de eigen omgeving.

 

1. Pronken met je buitenplaats

Uit het filmpje bij les 1 kwam naar voren dat de ene buitenplaats nog groter en mooier was dan de andere. Blijkbaar was het belangrijk om te pronken met je bezit. De eigenaren wilden echt bijzondere plekken maken van hun buitenplaats. Denk aan de exotische ananasplant uit het filmpje van Klokhuis.
Houd heel kort gesprek met de leerlingen over pronken. Definitie uit Van Dale: pronken  =  trots vertonen.
Maar pronken gaat ook zeker om gezien worden.

  • Waarmee kun je pronken?
  • Wat zijn hedendaagse vormen van pronken?
  • En gezien worden?
  • Is al die aandacht voor vloggen, Instagram, Facebook, Snapchat, YouTube ook een vorm van gezien (willen) worden?

Waarmee pronkten de eigenaren van een buitenplaats in hun tijd? Kijk waar de leerlingen zoal mee komen. Kijk hier waar jullie aan kunnen denken.

 

2.  Onderzoek Kasteel Loenersloot

We gaan  in deze les alvast iets opzoeken over deze buitenplaats, zodat jullie alvast een idee over deze plek hebben om de beheerder daarna te kunnen helpen.

a. Bekijk in groepjes of klassikaal de volgende kaart:  http://www.utrechtsebuitenplaatsen.nl/kaart.

  • Wat valt jullie op?
  • Waar ligt jullie buitenplaats?

Vertel: het bezitten van een buitenplaats was een ware trend in en na de Gouden Eeuw. Door de hele provincie Utrecht bouwden rijke mensen deze comfortabele zomerhuizen. In de 19de eeuw werd de Utrechtse Heuvelrug zelfs zo populair, dat hier – net als langs de Vecht – een kralensnoer aan buitenplaatsen ontstond: De Stichtse Lustwarande.
Je kunt dat ook goed zien dat er twee linten/kralensnoeren lopen:  langs de Vecht (buitenplaatsen vooral uit 17de/begin 18de eeuw) en een lint op de Utrechtse Heuvelrug (uit 18de en vooral 19de eeuw). De grond was hier te koop voor een appel en een ei, want dat was ruige heidegrond. Maar door het heuvelige landschap was het aanleggen van de speelse Engelse tuinen heel geschikt.

b. Laat de klas in groepjes nu een eerste verkenning doen naar de buitenplaats. Dit zijn dezelfde groepjes die in les 4 aan de opdracht gaan werken. Bepaal van tevoren hoeveel tijd ze hiervoor krijgen. Laat ze zoeken naar informatie over bijvoorbeeld:

  1. de geschiedenis
  2. de bewoners
  3. de tuin
  4. de huidige eigenaar
  5. het interieur of andere bijzonderheden

Laat ze zoeken op internet. Bijvoorbeeld op:

  • de naam van de buitenplaats (googlen en ook even bij afbeeldingen kijken)
  • www.utrechtsebuitenplaatsen.nl en dan zoeken op de naam van de buitenplaats
  • https://www.topotijdreis.nl/  (Zoom eerst in op de plaats waar de kinderen wonen en schuif de balk aan de linkerkant door de tijd – terug naar 1815. Wat valt je op?

Tip: De informatie kun je verwerken in een Thinglink. Met deze digitale tool kun je punten op een zelf gekozen plek op de foto van de buitenplaats zetten. Als je op die punt klikt wordt de plek van de punt groot zodat je hem goed kunt bekijken. Je kunt er met een video, tekst of foto extra informatie toevoegen. Zo kunnen jullie een foto vol verzamelde informatie maken van de buitenplaats.

 

3. Verschillende meningen

Deze oefening laat de leerlingen nadenken over wie er wat van een buitenplaats kan vinden. Het is een oefening om vanuit verschillende perspectieven naar een buitenplaats te kijken: WIE vindt er WAT van? Bij erfgoed horen emoties; (bijna) iedereen heeft er een eigen mening over: mooi of lelijk, behouden of weggooien, troep of belangrijk, ……. En wat we nu als gemeenschap belangrijk vinden om te bewaren kan later afgedaan zijn. Elke generatie maakt en bepaalt zijn erfgoed.
Om straks dan ook een goed beeld van de buitenplaats te hebben moet je ook iets weten over wat bewoners en anderen uit de omgeving ervan zouden kunnen vinden. Vertel de leerlingen dat je in je advies ook daarmee rekening kunt houden: mensen en groepen hebben ieder een eigen mening. Of andere belangen. Je brengt als ware in kaart wie er iets van vindt en wat ze ervan zouden kunnen vinden. Zeker weten doe je het niet. De klas mag zo breed mogelijk nadenken. Maak hiervan een mindmap. Zie voorbeeld van mogelijke meningen over een buitenplaats.

  • Wie zouden daar allemaal wat van kunnen vinden? Denk aan de bewoners van die gemeente, de eigenaren van de buitenplaats, de mensen die maar geen woning kunnen vinden, de gemeenteambtenaren, geschiedenisliefhebbers, de horeca in de buurt ……. etc.
  • Wat vinden ze? Welke emotie hebben ze erbij? Denk bijvoorbeeld aan of ze het willen bewaren? wie het een belangrijke plek vinden? van wie het weg zou mogen? wie er baat bij heeft dat het er is? wie er aan kan verdienen?

 

4. Bezoek aan Kasteel Loenersloot

Nu de leerlingen enige voorkennis hebben over de buitenplaats kunnen jullie op pad en zelf ontdekken en ervaren hoe een buitenplaats eruit ziet, wie er woonden en wat de leerlingen bijzonder vinden. Bereid de leerlingen voor op het bezoek en lees de voorbereiding bij les 3 goed door.