Creativiteit meten

Creativiteit kun je meten, zeggen een aantal auteurs. Wat je bijvoorbeeld kunt meten zijn: de persoonlijke eigenschappen van een persoon, het product dat iemand maakt en de vaardigheden en houding van een persoon.

 
 

Guilford: persoonlijke eigenschappen

Psycholoog J.P. Guilford stelt dat je op basis van vier eigenschappen kunt nagaan of iemand creatief is:

  • Originaliteit en fantasie: het beschikken van unieke ideeën
  • Vlotheid: het bedenken van een grote hoeveelheid ideeën in een bepaalde tijd
  • Flexibiliteit: het gemakkelijk veranderen van een eerder ‘plan’
  • Complexiteit: het onthouden en herkennen van een grote hoeveelheid details en patronen

Deze eigenschappen komen volgens hem voort uit het divergent denken dat nodig is bij creativiteit. Door bovenstaande punten te oefenen kunnen mensen hun creativiteit ontwikkelen.

 

Peter Nilsson: product

Peter Nilsson legt uit dat een product in meer of mindere mate de creativiteit van de maker kan weerspiegelen. Hij verwijst hierbij naar de volgende afbeelding: hoe hoger en breder de tabel, des te creatiever.

De woorden verwijzen naar het volgende:

  • Imitatie: het ontwerp is hetzelfde als iets wat al bestaat.
  • Variatie: er is een kleine verandering in het ontwerp, maar is het nog steeds duidelijk waarop het ontwerp gebaseerd is.
  • Combinatie: het ontwerp is een combinatie van twee of meerdere andere dingen, zodat je kunt zeggen dat iets nieuws is gecreëerd maar wel duidelijk is gebaseerd op andere werken.
  • Transformatie: het product is een nieuwe creatie met elementen van ander werk maar wel origineel genoeg om op zichzelf te kunnen staan.
  • Originele creatie: het ontwerp is uniek en staat compleet op zichzelf. Het heeft nauwelijks tot geen verbanden met wat er al eerder gemaakt is.

 

Bill Lucas, Guy Claxton en Ellen Spencer: vaardigheden en houdingen

De onderzoekers Bill Lucas, Guy Claxton en Ellen Spencer hebben misschien wel het bekendste model bedacht om creativiteit te meten. In samenwerking met scholen kwamen zij tot een model om vijf aspecten van creativiteit te meten van leerlingen:

Lucas_creativity-instrument

De Engelse woorden betekenen het volgende:

  • inquisitive: nieuwsgierigheid
  • persistent: doorzettingsvermogen
  • collaborative: samenwerken
  • imaginative: verbeeldingskracht
  • disciplined: discipline

Zowel leerkrachten als leerlingen vullen gedurende de schooljaren in of en hoe de ontwikkeling van creativiteit is verlopen. Kijk hier voor meer informatie over hoe het model ingevuld moet worden.