Methode Visual Thinking Strategies (VTS)

VTS is een methode waarbij een groep mensen door middel van een geleide discussie met open vragen met elkaar in gesprek gaan over een kunstwerk. De methode is door het New Yorkse Museum of Modern Art ontwikkeld om bezoekers op een bewuste manier naar kunst te laten kijken, waardoor wat ze hebben gezien meer beklijft.
 

Hoe werkt het?

Een gespreksleider nodigt een groep mensen uit om een kunstwerk te bekijken. Na enkele minuten van individueel kijken worden de volgende vragen gesteld:

1. Wat gebeurt er?
2. Waaraan zie je dat?
3. Wat kun je nog meer ontdekken?

De gespreksleider faciliteert vervolgens het gesprek dat ontstaat en geeft de antwoorden op de vragen in eigen woorden terug. Dit gebeurt zonder enig oordeel. Het gesprek duurt net zo lang als de aandacht van de groep op het kunstwerk gericht blijft.
 

De kracht van VTS

De kracht van de methode is dat de eigen beleving en persoonlijke interpretatie bij een kunstwerk centraal staan. Het stellen van vragen geeft het kijken richting. Daardoor ontdekken de deelnemers steeds meer details in het kunstwerk en ontstaan er nieuwe inzichten. Het feit dat er geen goede of foute antwoorden zijn, verlaagt de reactiedrempel. Bovendien stimuleert het de vorming van een eigen mening en het aannemen van een actieve onderzoekende houding. Kunst kijken wordt op deze manier een rijke ervaring, en het stelt eenieder in staat een persoonlijke verbinding met kunst te maken.
 

VTS in de klas

Hoewel de methode oorspronkelijk is ontwikkeld voor museumbezoekers, is VTS zonder veel voorbereiding ook geschikt om toe te passen in de klas. Verschillende musea hebben hun collectie immers online beschikbaar gemaakt. De onderzoeksvragen kunnen trouwens ook worden toegepast op andere visuele media, zoals journalistieke foto’s, boekillustraties of ansichtkaarten.
Wie VTS met enige regelmaat toepast, vergroot de woordenschat van de leerlingen en traint belangrijke vaardigheden als aandachtig waarnemen, kritisch denken, observeren en luisteren. De methode kan bijdragen aan het zelfvertrouwen van leerlingen en de samenhang van de groep. Maar bovenal maakt ze van kijken naar kunst een waardevolle en plezierige ervaring.
 

Randvoorwaarden

VTS is het meest succesvol bij kunst van realistische en verhalende aard. Daar zijn voldoende aanknopingspunten om vanuit de eigen beleving op de vragen te reageren.
 

Meer weten?

VTS Nederland
Blog leerkracht Corrie Koenen: over VTS in de klas
Videoreportage Thinking through art: over de effecten op kinderen van VTS en het kijken naar kunst
 

Online kunst bekijken:

Het Rijksmuseum
Tate Modern
Museum of Modern Art (MoMa)
Fotografie: Hans Aarsman Collectie
Pinterest