Les 1: Opstaan!

Wakker worden in een andere tijd

(Tijdsduur circa 60 minuten – exclusief extra lessuggesties)

 

Opdracht 1: Hoe sta jij op?

Vraag de leerlingen om verslag te doen van het ochtendritueel tijdens een standaard schooldag. Je kan dit doet door het klassikaal te bespreken óf door de leerlingen te vragen een video (vlog) te maken, een fotoverslag of het in een kort verhaaltje (of misschien zelfs in stripvorm) op te schrijven.

Tip: het creatief verwerken van het ochtendritueel kan onder andere met de digitale tools ‘Pixton’, ‘Storyboard that’, ‘Collage’, of ‘Photopeach’ via de website Tooly.

Laat ze nadenken over de volgende vragen:

  • Hoe word je ’s ochtends wakker (maken je ouders je wakker, heb je zelf een wekker)?
  • Heb je een eigen slaapkamer of deel je deze met broertjes/zusjes?
  • Hoe laat sta je op?
  • Hoe was jij je ’s ochtends?
  • Ga jij je eerst aankleden voor het ontbijt? Wat voor kleren trek je dan aan?
  • Wat ontbijt je?
  • Kijk je nog tv of doe je nog wat anders ’s ochtends voordat je naar school gaat?
  • Hoe ga je naar school? Lopend of met de fiets of word je gebracht?

 

Opdracht 2: Hoe staan Jet en Jan op?

Bekijk nu samen onderstaand filmpje met het verhaal van het ochtendritueel van Jet en Jan.

Verhaal Jet en Jan from kunstcentraal on Vimeo.

Wat valt de leerlingen op in vergelijking met hun eigen ochtendritueel? Is er veel anders? En wat is er dan anders? Zou jij zo kunnen leven denk je? Waarom wel of niet? Wat zou je missen? Wat vind je er leuk aan?

Het gezin van Jet en Jan: Vertel dat het filmpje dat de kinderen zojuist hebben gezien een voorbeeld is van een doorsnee gezin uit die tijd. De meeste mensen leefden net als Jet en Jan in een arbeidersgezin. Ze waren niet heel rijk, maar behoorden ook niet tot de armste mensen in Nederland. Maar natuurlijk leefden niet alle gezinnen precies zoals Jet en Jan in dit filmpje. Net zoals nu had je ook toen kinderen van rijke ouders of arme gezinnen. Daar zag het er thuis weer heel anders uit. Net zoals het bij iedereen in de klas ook thuis weer anders is.

 

Opdracht 3: De ochtend in beeld – fotoquiz

Het is duidelijk dat het ochtendritueel in 1910 heel anders was dan nu. Maar herkennen de leerlingen ook de meubels en voorwerpen die Jet en Jan in die tijd hadden en gebruikten?

Laat de kinderen (alleen of in groepjes) een fotoquiz maken. In de quiz moeten ze de juiste foto’s uit het verhaal koppelen aan de foto’s van nu. Weten ze welke voorwerpen bij elkaar horen?

Bonusvraag: Weten de leerlingen ook hoe de voorwerpen van vroeger precies heten? (Tip: als je op het vergrootglaasje van de oude foto’s klikt, dan zie je de juiste benamingen)

 

Extra lessuggesties:

1) Huiswerkopdracht: Laat leerlingen hun (over)grootouders of een ander oud(er) iemand die ze kennen interviewen over hoe het bij hen vroeger was. Hoe stonden zij ’s ochtends op? Waar sliepen ze? Wat aten ze voor ontbijt? Moesten ze ook naar buiten om naar het toilet te kunnen? Hebben ze ook nog oude foto’s om te laten zien?

Laat de leerlingen deze verhalen verzamelen en ze de volgende dag aan elkaar in de klas vertellen. Zijn er bij de verzamelde verhalen ook nog verschillen tussen culturen? Was het vroeger in Nederland anders dan ergens anders?

2) Vraag de leerlingen om zelf  een oud voorwerp van hun opa of oma mee te nemen naar school. Laat hen alvast over de vragen hieronder nadenken, zodat ze er in de klas iets over kunnen vertellen:

  • Wat is het?
  • Wordt het nog steeds gebruikt?
  • Wie heeft het gebruikt?
  • Waar is het voor gebruikt?
  • Wanneer is het gebruikt?
  • Wat gebruik je nu om hetzelfde te doen?
  • Werkt het nog?
  • Is het veranderd?
  • Waar is het van gemaakt?
  • Hoe ruikt het?
  • Maakt het geluid?
  • Is het versierd?