Les 2 De kerk als landmark

Lesinhoud
De leerlingen maken kennis met de kerk als landmark en een kerk in hun eigen woonplaats.
Lesdoelen
  • De leerlingen weten dat kerktorens op elkaar lijken maar toch verschillend zijn.
  • De leerlingen kunnen voeten omrekenen naar meters.
  • De leerlingen kunnen observeren en vergelijken.
Benodigdheden
Tijd
40 minuten
Voorbereiding

 

1. De weg vinden

Elk dorp en elke stad heeft een kerk. Hij staat bijna altijd in het centrum. Kerktorens steken hoog boven de huizen uit, waardoor ze al van grote afstand te zien zijn. Herinner aan de vorige les: reizigers oriënteerden zich vroeger vaak met behulp van bakens in het landschap, zoals kerktorens. Je kon die bakens bovendien goed zien, want er waren veel minder hoge gebouwen dan nu; flats bijvoorbeeld bestonden niet. En buiten de dorpen en steden was het land ‘leeg’.

Vraag:

  • Hoe vinden jullie de weg? Gebruiken jullie ‘bakens’ of herkenningstekens in het landschap? (een bepaalde boom, een straathoek…)
  • Welke hoge gebouwen (behalve de kerktoren) kennen jullie in je eigen woonplaats? Zijn die nieuw of oud?

 

2. Elke toren is anders

tekening uit de 18e eeuw met de Domtoren en de torens uit Amersfoort (Onze Lieve Vrouwekerk), Rhenen (Cuneratoren), Montfoort en Wijk bij Duurstede
Tekening uit de 18e eeuw met de Domtoren en de torens uit Amersfoort, Rhenen, Montfoort en Wijk bij Duurstede (collectie Het Utrechts Archief)

Kerktorens zijn allemaal verschillend, maar sommige torens lijken op elkaar. De bouwers gebruikten vaak dezelfde voorbeelden. Zo zijn de torens van Amersfoort, Rhenen en Wijk bij Duurstede nageaapt van de Domtoren in Utrecht. De kerktoren van Amerongen (niet op de tekening) is ook gebouwd naar voorbeeld van de Domtoren. De kerktoren van Loenen is weer gebouwd naar Amerongs voorbeeld.

Projecteer de Tekening van kerktorens uit de 18e eeuw (jpg) op het digibord en bekijk die samen even. Laat de leerlingen het Werkblad Kerktorens (pdf) maken en bespreek dat daarna.

 

3. Van toen naar nu

Sommige kerken zijn heel oud, andere zijn nieuw. Veel oude torens zien er niet meer precies zo uit als toen ze gebouwd werden. Soms zijn torens beschadigd geraakt door brand of oorlog en daarna weer opgeknapt. Of er zijn later stukken bij gebouwd in een nieuwe mode. Gebruik de informatie over de kerk in Amerongen ter illustratie van dit verhaal. Kijk ook naar de afbeeldingen van de eigen kerktoren toen en nu.

Vraag: Is de eigen kerk(toren) ook later gerestaureerd, zijn er stukken aan gebouwd?

 

4. Zinnen verzamelen

Deel stroken geel papier uit en schrijf de volgende zin op het bord:

Wat me opviel aan onze eigen kerk is……………………….

Alle leerlingen schrijven de zin over en maken hem af. Verzamel de zinnen en bewaar ze voor de afsluitende tentoonstelling.